Σημασιολογική ανάλυση και οντολογίες

Δραστηριότητες

Οι ψηφιακές πληροφορίες υπάρχουν σε κάθε πλευρά της σύγχρονης ζωής: στην εργασία, στη διασκέδαση, στην ψυχαγωγία, στο γραφείο, στο σπίτι. Κάθε άτομο και κάθε οργανισμός που χρησιμοποιεί ψηφιακές πληροφορίες αντιμετωπίζει την πρόκληση της οργάνωσης πληροφοριών κάθε μορφής και τύπου (από το γραπτό κείμενο ενός βιβλίου, μια εικόνα ή ένα ηχητικό απόσπασμα, μέχρι ένα τρισδιάστατο διαδικτυακό βίντεο) ώστε να μπορεί να αναζητά και να βρίσκει, εγκαίρως, σωστές ή επιθυμητές πληροφορίες με αποδεκτή ακρίβεια και ικανοποιητικό εύρος. Με την ανάπτυξη του Διαδικτύου, οι τεχνολογίες που βασίζονται στον Παγκόσμιο Ιστό έκαναν δυνατή τη δημιουργία και δημοσίευση μεγάλου όγκου πληροφοριών, δημιουργώντας αντίστοιχα προβλήματα στην υποστήριξη της αποτελεσματικής αναζήτησης, του εντοπισμού και της χρήσης τους. Επειδή ο όγκος των δεδομένων του Ιστού έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις, χωρίς να υπάρχει ενιαίος τρόπος οργάνωσης, η ανταλλαγή και η επεξεργασία τους είναι πολύ δύσκολη.

Ο Σημασιολογικός Ιστός έρχεται ακριβώς να εξυπηρετήσει την ανάγκη για ενιαία οργάνωση των δεδομένων, ώστε το Διαδίκτυο να γίνει μια αποδοτική παγκόσμια πλατφόρμα αυτόματης επεξεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών που προέρχονται από ετερογενείς πηγές. Ο Σημασιολογικός Ιστός δίνει δομή, οργάνωση και σημασιολογία στα δεδομένα, ώστε να είναι, σε μεγάλο βαθμό, κατανοητά από μηχανές. Στο βασικότερο επίπεδό του, ο Σημασιολογικός Ιστός αποτελεί μία συλλογή από συνοπτικές πληροφορίες για τις διακινούμενες πληροφορίες – τα μεταδεδομένα. Τα μεταδεδομένα χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν κάθε είδους πόρο που βρίσκεται στο διαδίκτυο, όπως έγγραφα, ιστοσελίδες, αντικείμενα πολυμέσων, βάσεις δεδομένων, προγράμματα, κτλ. Οι εφαρμογές λογισμικού που κάνουν χρήση μεταδεδομένων κατανοούν καλύτερα τη σημασιολογία του περιεχομένου τους και, άρα, μπορούν να τα επεξεργαστούν με πιο αποδοτικό τρόπο. Η κατανόηση των μεταδεδομένων από τις μηχανές είναι δυνατή μέσω της χρήσης ειδικών λεξικών και θησαυρών, καθώς και οντολογιών, που παρέχουν κοινούς κανόνες και λεξιλόγια για την ερμηνεία των δεδομένων.

Με αυτό τον τρόπο είναι δυνατή η κοινή κατανόηση όρων και εννοιών από εφαρμογές που προέρχονται από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα. Η ομάδα Σημασιολογική Ανάλυση & Διαχείριση πολυμεσικής πληροφορίας (SAMMI) δραστηριοποιείται τα τελευταία χρόνια στον τομέα της περιγραφής διαδικτυακών πόρων με μεταδεδομένα, και στη σημασιολογική ανάλυση και διαχείριση πολυμεσικών πληροφοριών στο πλαίσιο του Σημασιολογικού Ιστού. Διεξάγει έρευνα που σχετίζεται με την αυτόματη παραγωγή μεταδεδομένων, τη μέτρηση της ποιότητας μεταδεδομένων, τη διαχείριση ψηφιακών αποθετηρίων μεταδεδομένων, την ανάπτυξη και προσαρμογή οντολογιών για τη σημασιολογική περιγραφή πολυμεσικών πόρων που χρησιμοποιούνται σε διάφορες γνωστικές περιοχές. Η ερευνητική αυτή δραστηριότητα βρίσκει εφαρμογή σε πολλούς τομείς όπως η εκπαίδευση, η πολιτιστική κληρονομιά, οι ψηφιακές βιβλιοθήκες, κ.ά.

Στόχοι

Οι βασικοί ερευνητικοί άξονες της ομάδας SAMMI είναι:

Ψηφιακές βιβλιοθήκες:

  • Η ποιοτική αξιολόγηση των μεταδεδομένων που περιγράφουν πολυμεσικούς πόρους αποθηκευμένους σε ψηφιακές βιβλιοθήκες
  • Η αξιοποίηση μεθόδων αυτόματης παραγωγής μεταδεδομένων ψηφιακών πόρων
  • Η διαχείριση ψηφιακών αποθετηρίων

Εκπαίδευση:

  • Η ανάπτυξη προφίλ εφαρμογών για την εξατομικευμένη χρήση προτύπων εκπαιδευτικών μεταδεδομένων
  • Η ανάπτυξη και συγχώνευση οντολογιών για την περιγραφή και διαχείριση πολυμεσικού υλικού που χρησιμοποιείται σε εκπαιδευτικές εφαρμογές

Πολιτιστική κληρονομιά:

  • Ο συνδυασμός πρότυπων περιγραφών πολυμεσικού περιεχομένου με πρότυπα σχήματα μεταδεδομένων για την περιγραφή μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς
  • Η μοντελοποίηση της περιγραφής, μέσω πρότυπων οντολογικών προσεγγίσεων, ειδικών τύπων πολιτιστικών προϊόντων όπως είναι τα άυλα αγαθά πολιτιστικής κληρονομιάς